Het aantal inwoners van Nieuwegein met een arbeidsongeschiktheidsuitkering is verder opgelopen. Eind 2025 ging het om 3020 Nieuwegeiners. Daarmee zit de stad op het hoogste niveau in tien jaar tijd. Alleen in 2015 lag het aantal nog iets hoger, toen telde Nieuwegein 3030 inwoners met zo’n uitkering.
Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Het gaat om inwoners die door ziekte, een beperking of langdurige gezondheidsproblemen niet, of niet volledig, kunnen werken. Onder deze groep vallen regelingen als WIA, WAO, WAZ en Wajong.
Arbeidsongeschiktheid is daarmee iets anders dan werkloosheid. Bij WW gaat het om mensen die hun baan zijn kwijtgeraakt en in principe weer beschikbaar zijn voor werk. Bij arbeidsongeschiktheid draait het om inwoners bij wie gezondheid en werk structureel met elkaar botsen.
Niet alleen een landelijk probleem
De ontwikkeling in Nieuwegein staat niet op zichzelf. Landelijk neemt het aantal mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering al jaren toe. In 2025 ontvingen gemiddeld 822.000 mensen in Nederland zo’n uitkering, 13.000 meer dan een jaar eerder. Daarmee ligt het landelijke aantal op het hoogste punt in de reeks vanaf 2008.
De oorzaken zijn niet eenvoudig op één hoop te gooien. De hogere AOW-leeftijd speelt mee, oudere werknemers moeten langer doorwerken en niet iedereen houdt dat fysiek of mentaal vol. Ook langdurige coronaklachten en psychische klachten zorgen voor extra instroom. UWV wijst daarnaast op de druk in de uitvoering, onder meer door een tekort aan verzekeringsartsen.
Voor Nieuwegein maakt dat de cijfers niet minder concreet. Meer dan drieduizend inwoners staan niet zomaar even langs de kant omdat er tijdelijk geen werk is. Het gaat om mensen voor wie werken door gezondheid, belastbaarheid of beperking langdurig ingewikkeld of onmogelijk is geworden.
Bijstand en WW ook omhoog
Naast de stijging van het aantal arbeidsongeschikte inwoners nam ook het aantal Nieuwegeiners in de bijstand toe. Eind 2025 ging het om 1390 inwoners. Daarnaast ontvingen 630 Nieuwegeiners een WW-uitkering.
Alles bij elkaar telde Nieuwegein eind 2025 5010 inwoners met een uitkering, AOW niet meegerekend. Dat totaal ligt lager dan een simpele optelsom van alle losse regelingen, omdat sommige inwoners in meer dan één categorie kunnen meetellen.
Daar zit precies de lokale zorg. Arbeidsongeschiktheid, bijstand, werkloosheid, schulden en gezondheid lopen in de praktijk vaak door elkaar. Wie ziek wordt, kan inkomen verliezen. Wie lang zonder werk zit, kan verder in de problemen komen. En wie financieel klem zit, krijgt er vaak extra stress en gezondheidsklachten bij.
Verschillen per wijk
Ook binnen Nieuwegein zijn de verschillen zichtbaar. In wijken als Zandveld, Merwestein, Jutphaas Wijkersloot, Fokkesteeg, Batau Zuid en Batau Noord ligt het aandeel inwoners van 15 jaar en ouder met een arbeidsongeschiktheidsuitkering rond de 6 procent.
Dat maakt het onderwerp niet alleen een landelijke statistiek, maar ook een lokale opgave. Juist in wijken waar gezondheid, werk, inkomen en bestaanszekerheid kwetsbaar zijn, kan een stijging van het aantal uitkeringen extra zwaar drukken op huishoudens.
Gemeente niet aan de UWV-knop, maar wel dichtbij
De gemeente Nieuwegein gaat niet over de keuringen voor arbeidsongeschiktheid. Die liggen bij UWV. Toch komt de impact lokaal terecht. Inwoners die vastlopen met inkomen, werk, schulden of ondersteuning komen vaak uit bij Werk en Inkomen Lekstroom, de organisatie die voor Nieuwegein onder meer de bijstand en begeleiding naar werk uitvoert.
Daarmee is de stijging van het aantal arbeidsongeschikte inwoners ook voor de stad relevant. Niet omdat de gemeente de WIA of WAO kan regelen, maar omdat de gevolgen van langdurige uitval vaak breder zijn dan alleen een uitkering. Het raakt huishoudboekjes, gezondheid, meedoen in de samenleving en de druk op lokale ondersteuning.
De cijfers laten vooral zien dat de discussie over werk niet alleen moet gaan over vacatures en personeelstekorten. In Nieuwegein zijn er inmiddels meer dan drieduizend inwoners voor wie de vraag niet is of er werk is, maar of zij het werk nog aankunnen.
Ontdek meer van De Digitale Stad Nieuwegein
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
